Chuyện t́nh Paris

 

Nữ sĩ George Sand một Hồ Xuân Hương của Pháp

Bích Xuân

 

Nói đến tên George Sand, một số người Việt ḿnh, không nhiều th́ ít cũng đă biết đến hoặc nghe kể lại văn chương thi phú của George Sand. Một người đàn bà nổi tiếng đa t́nh, đa cảm, trong thi văn cũng như trong cuộc sống hàng ngày của bà. Sand đă “sáng chói” rất sớm vào thời đại Napoléon. George Sand có cuộc sống b́nh dị, không kiểu cách, dám nói thật, sống thật những ǵ ḿnh nghĩ. Nổi tiếng về chuyện t́nh đồng quê, song song với những cuộc t́nh “bốc lửa” của Sand là những bài thơ cuồng nhiệt nồng cháy. Thơ, văn của Sand đă làm xôn xao dư luận một thời. Sand không những nổi tiếng về thơ mà c̣n nổi tiếng có một tinh thần mạnh mẽ như nam tính. Ng̣ai những cuộc t́nh lăng mạn, Sand c̣n để ư đến vấn đề xă hội cũng như về chính trị. Sand có đầu óc chống đối trước những bất công xă hội, phản ảnh những tập tục cũ kỹ, g̣ bó…Năm 2004, nước Pháp tương niệm 200 năm ngày sinh của Sand, bằng cách, ấn hành lọai tem 0,50 euro với h́nh Sand bên góc trái một ṭa lâu đài.

George Sand tên thật là Aurore Dupin, sinh ngày 1-7-1804 tại vùng đồng quê Nohant, miền trung nước Pháp ( Aurore sinh đúng vào năm Napoléon lên ngôi hoàng đế).Được sinh ra trong một ḍng dơi qúi tộc, nhưng mồ côi cha lúc 4 tuổi,(cha chết v́ bị té ngựa). Bản tính Aurore giống con trai, thích mặc áo quần con trai, hút thuốc, cỡi ngựa v.v…Aurore được thừa hưởng hai nền giáo dục, một qúi tộc, và một nông dân. Aurore được học rất sớm về tiếng la tinh và những môn khoa học. Năm 18 tuổi, Aurore làm vợ bá tước Dudevant, và có hai con, một trai, một gái. Nhưng cuộc t́nh này, chỉ kéo dài được tám năm rồi chấm dứt (lúc đó Aurore 26 tuổi). Aurore giữ con gái, chồng giữ con trai. Sau khi ly dị, Aurore rời bỏ đồng quê, lên ở Paris. Nơi đây, Aurore quen biết một số văn sĩ nổi tiếng trong đó có Balzac.

Năm Aurore 27 tuổi, hợp tác với nhà văn Jules Sandeau để viết cuốn tiểu thuyết “Rose et Blanche” (1831) và trở thành người t́nh của Jules Sandeau. Aurore lấy một phần tên và họ của người t́nh để làm bút hiệu cho ḿnh là: Jules Sand. Nhưng chuyện yêu đương hạnh phúc của Aurore với Sandeau cũng chỉ được một thời gian ngắn là chia tay. Sau khi chia tay với Sandeau, Aurore bỏ chữ Jules thay vào đó là chữ George và giữ lại chữ Sand. Trên văn đàn Pháp lúc ấy, người ta bắt đầu để ư đến hai chữ George Sand. George Sand là tên của đàn ông. Tại sao Sand chọn bút hiệu đàn ông ? V́, đối với Sand, đàn ông không hơn ǵ đàn bà, nên Sand muốn t́m một chỗ đứng trong giới văn nghệ sĩ như một người đàn ông.

Chia tay xong với Sandeau không bao lâu th́ vào một buổi chiều thu Sand gặp Alfred de Musset, thi sĩ nổi tiếng và cũng là nhà văn, kịch sĩ…Mối t́nh của Sand với Musset rất sôi nổi, nhất là sự đối đáp, ăn ư trong văn, thơ. Bài thơ Sand mời Musset ghé đến thăm ḿnh. Nếu đọc toàn bộ bài thơ, từ câu đầu cho đến câu cuối, ư nghĩa rất là nhẹ nhàng, âu yếm trong sự b́nh thường, nhưng ở trong bài thơ khi đọc những câu lẻ: một, ba, năm, bảy, chín v.v… cho đến cuối, th́ sẽ thấy ư nghĩa của bài thơ chuyển hướng 180 độ. Từ thùy mị, nhẹ nhàng đột nhiên trở thành nóng bỏng, đam mê, gây cho người đọc một ấn tượng “vũ băo” theo một kiểu của Hồ Xuân Hương.

Musset sinh tại Paris, từ thuở thiếu thời, đă tỏ ra là một cậu bé có đầu óc thông minh khác thường, thay v́ học trường Polytechnique do Napoléon thành lập (một trường đại học lớn nổi tiếng ở Paris, chuyên dạy về kỹ thuật tổng hợp). Musset chọn con đường văn chương, v́ lúc 17 tuổi, ngay từ những bài thơ đầu tiên, Musset đă được mọi người biết tiếng và thán phục. Musset là con trai của Chánh văn pḥng bộ nội vụ, lúc nào cũng rất lịch sự, hợp thời trang… Lúc George Sand gặp Musset, Sand 29 tuổi, trong khi Musset mới 23. Tuy có khoảng cách tuổi tác, nhưng hai người rất tâm đầu ư hợp, ngay từ giây phút gặp gỡ đầu tiên. Họ t́nh cờ gặp nhau, trong buổi họp mặt văn nghệ sĩ , tại nhà giám đốc báo Revue des Deux Mondes. George Sand viết báo để sinh sống, c̣n Musset viết báo cho vui. Sau hai tháng gặp gỡ giữa hai người, cả Paris nhất là giới văn nghệ sĩ đều là nhân chứng của mối t́nh nóng bỏng này, và mọi người ngầm tán đồng, v́ cả hai đều có tài, có sắc, có phong cách thanh lịch…

Nhưng chuyện đời đâu suôn sẻ như ư muốn. Một hôm, Musset đi dạo trong rừng, không hiểu v́ sao lại lên cơn… điên. George Sand lúc đó chới với, t́m cách cứu chữa bằng cách đem Musset đến thành phố Venise, hy vọng rằng khung cảnh hữu t́nh ở đây sẽ mau làm lành bệnh Musset. Tại đây, Sand đă nhờ một bác sĩ nổi tiếng về tâm thần săn sóc Musset. Nhưng Sand vốn có tâm hồn quá lăng mạn nên thần ái t́nh luôn luôn chiếu cố. Và, trong giây phút nào đó thiếu sự an ủi của người t́nh, Sand đă ngă vào trong ṿng tay của vị bác sĩ này .

Khi lành bệnh, Musset trở về Paris, sống một cuộc đời buông thả trong văn nghệ, thi ca, nhưng lúc nào cũng nhớ tới George Sand. Phần Sand cũng không dễ quên Musset nên thỉnh thoảng họ tự t́m đến với nhau. Trong hai năm liên tục, cuộc t́nh nóng bỏng này được tiếp nối bằng những ngày tháng giận dỗi, rồi lại yêu thương, lúc chia tay, rồi lại làm ḥa… Những lần giận dỗi, Sand trở về t́m sự b́nh an nơi ở vùng Nohant. Trong khi đó th́ Musset mượn rượu để giải sầu. Thời gian này hai người  vẫn tiếp tục viết lách. Thơ của Musset vẫn được nhiều người ái mộ, và Musset đă có những mối t́nh sóng gió với một số trong đám người ái mộ này. Giới văn nghệ sĩ Paris kể cả giới báo chí thấy Musset sống cuộc sống quá trụy lạc nên họ bắt đầu né tránh Musset. Những vở kịch do Musset viết ra sau này cũng không được tŕnh diễn, lư do: thiếu luân lư. Musset tiếp tục mượn rượu giải sầu. Giải sầu đâu không thấy, Musset bị “chết đuối ” trong rượu, với sự tự dằn vặt, và chán chường cho bản thân ḿnh. Và, Musset từ gĩa cơi đời lúc  47 tuổi. (1810-1857).

Khi hay tin người t́nh Musset chết, George Sand viết lại cuộc t́nh ḿnh trong cuốn “nàng và chàng”. Sau cuốn này, Sand đổi hướng viết về những chuyện xă hội và chuyện cổ tích dễ thương cho trẻ thơ dưới h́nh thức những câu chuyện của bà kể cho cháu nghe.

Năm 1838, George Sand 34 tuổi gặp nhạc sĩ trứ danh Fédéric Chopin 28 tuổi. Hai người rất ngưỡng mộ tài nhau. George Sand rất yêu thương Chopin, đúng vào lúc bệnh lao phổi của Chopin bắt đầu chớm phát. Càng ngày sức khoẻ của Chopin càng yếu kém v́ làm việc quá say mê, không để ư đến sức khỏe, không kể giờ giấc, trong những điều kiện khó khăn của mùa đông giá lạnh, khi soạn 24 bài nhạc hoà tấu opéra… Sand luôn luôn ở bên cạnh săn sóc, với tất cả tinh thần hy sinh không điều kiện. Khi trở lại Pháp, Chopin đă lành bệnh lấy lại sức khoẻ. Từ năm 1839 đến năm 1846, suốt thời gian này, Chopin ở đồng quê Nohant, trong lâu đài lộng lẫy của George Sand. Đây là thời gian sống hạnh phúc giữa hai người. Niềm đam mê trong t́nh yêu đă tạo hứng khởi cho Chopin, ông đă viết lên những nhạc bản bất hủ như : La Polonaise Héróque, la 4ème Ballade, la Barcarolle, les dernières Valses …

Trong tháng 7 năm 1847, t́nh yêu giữa hai người có sự giảm sút không c̣n nóng bỏng như buổi ban đầu nữa. Hai người đă chia tay v́ một sự bất đồng ư kiến trong gia đ́nh, sau một cuộc căi vă lớn giữa George Sand và con gái của bà trong khi Chopin vắng mặt. Khi trở về, Chopin đă bênh vực con gái bà. Do đó, hai người không nh́n mặt nhau nữa. Chopin rất hợp và thân với cặp vợ chồng người con gái của Sand đến cuối cuộc đời ông. Một năm sau, t́nh cờ hai người gặp lại nhau lần chót để rồi không bao giờ gặp lại nữa. Chopin sang Anh sống được hai năm th́ mất, khi bệnh lao phổi tái phát. Chopin mất năm 39 tuổi (1810-1849). Lúc này George Sand 45 tuổi.

Thiên tài Chopin vừa là nhạc sĩ vừa là thi sĩ, ông c̣n là một thiên tài chơi đàn dương cầm. Ông sinh ra ở xứ Ba Lan, nhưng cha ông gốc người Pháp làm nghề dạy học, mẹ ông là một nhạc sĩ. Chopin biết soạn nhạc từ năm 7 tuổi…Ông đă bị bắt buộc cắt đứt mối t́nh đầu với người yêu thuộc ḍng dơi qúi tộc, không được sự chấp nhận của cha mẹ người yêu. Sau đó, Chopin sang lập nghiệp ở Paris vào năm 1831. Đến năm1838, Chopin gặp George Sand.

 Lúc George Sand được năm mươi tuổi, người ta thấy bà hiền ḥa trong sự b́nh an, nhưng không quên kể lại những chuyện t́nh nóng bỏng quá khứ trong cuốn “Câu chuyện đời tôi”. George Sand mất năm 72 tuổi (1804-1876).

 

Bích Xuân

bichxuanparis@yahoo.com

 

 

 

thư dưới đây của George Sand được viết theo thể văn xuôi, tŕnh bày theo dạng một bài thơ. Nếu đọc trọn vẹn bài thơ, ta thấy t́nh cảm nhẹ nhàng, nội dung trong bức thư thơ mời bạn đến thăm minh với lời tâm sự b́nh thường. Nhưng, nếu đọc kỹ những hàng lẻ (một, ba, năm ,bảy…) th́ đột nhiên ư thơ sẽ thay đổi hoàn toàn, gây sự bất ngờ, ngạc nhiên, ngỡ ngàng, làm chới vớí người đọc. Bích Xuân xin tạm dịch một cách nhẹ nhàng, thoát “tục”, nhưng vẫn giữ nguyên ư bài thơ.

 

Anh thân mến.

Em rất xúc động thưa với anh rằng em

hiểu rơ từ buổi chiều hôm đó anh đă

luôn luôn có một ước muốn điên cuồng là anh

nhảy với em. Em giữ lại kỷ niệm lúc anh

 « hôn»…em v́ø em muốn anh chúng tỏ điều này

em được yêu thương

bởi anh. Em sẵn sàng cho anh « thấy »

sự tŕu mến, hoàn toàn không vụ lợi, không  tính toán

« cái của » em, nếu anh muốn nh́n em

« phơi bày» tâm hồn không màu mè, giả tạo

trong sự  trần truồng , hăy đến thăm em

Chúng ḿnh sẽ nói chuyện như bạn bè một cách chân thật

Em sẽ chứng tỏ là người đàn bà

thành thật có khả năng dâng hiến anh sự tŕu mến

 « sâu đậm» nhất cũng như « chặt chẽ » nhất

trong t́nh bạn, nói tóm lại, bằng chứng tuyệt vời

anh có thể mơ đến, v́ anh có…

tâm hồn phóng khoáng. Hăy tưởng đến nỗi đơn côi của em

rất « dài » rất « mạnh » và đôi khi

rất là «khó chịu » mà khi nghĩ đến, ḷng em

quá « nặng trĩu ». Đến gặp em ngay, « để »

em quên đi niềm cô đơn, bằng t́nh yêu mà em muốn 

 « »  hoài trong em .

 

                                                                 Bích Xuân 

 

 

Cher Ami.                                                       

Je suis très émue de vous dire que j’ai             

bien compris l’autre soir que vous avez                

Toujours une envie folle de me faire          

danser. Je garde le souvenir de votre                  

baiser et je voudrais bien que ce soit             

une preuve que je puisse être aimée                  

par vous. Je suis prête  a vous montrer mon   

affection toute desintéressée et sans cal-          

cul et si vous voulez vraiment me voir aussi     

vous dévoiler sans artifice mon  âme                 

toute nue, venez me faitre une visite                

Nous causerons en amis, franchement            

Je vous prouverai que je suis la femme        

sincère capable de vous offrir l'affection          

la plus profonde comme la plus étroite          

en amité, en un mot la meilleure preuve            

que vous puissiez rêver, puisque vôtre           

 âme est libre. Pensez que la solitude où j’ha –     

bite est bien longue, bien dure et souvent       

difficile. Ainsi, en y songeant j’ai l’âme                

grosse. Accourez donc vite et venez me la     

faire oublier par l’amour où je veux me          

mettre entièrèment.                                                                  

 

                 George Sand