Anh
Chi Yêu Dấu
Tác giả: Đinh Tiến Luyện
Chương13
Phần kết
Con chim trắng nhỏ bé của
tôi đă bay mất về trời, năm đó. Để
lại cho tôi một lời hẹn không của những
ngày chủ nhật bâng khuâng rơi măi trong đời. Em là
tiếng chuông mơ hồ rung lên trong quê hương trái tim
tôi, ngân nga đă suốt bảy năm rồi không mỏi.
Vẫn là em ngoan ngoăn như ngày nào, với môi cười và
mắt nh́n đằm đằm yêu thương. Em chi nè
anh. Rồi em ngồi xuống bên tôi, với những công
việc bận rộn cũng có có, hoặc khi một ḿnh
tôi với những phiền toái, những nỗi buồn quanh
quẩn đeo đuổi. Em ngả đầu ngủ
ngoan như nai giữa những giấy tờ sách báo
bừa bộn trên bàn tôi, chờ tôi làm xong công việc.
Dậy thôi, đi và nói chuyện với anh, đi và hờn
giận dỗi cho anh dỗ, đi và cười phụng
phịu cái má đ̣i anh mi cả hai bên. Em Chi nè anh. Em đ̣i
điếu thuốc trên tay tôi và ngồi xuống im
lặng cho đến khi tôi bỏ được những
buồn phiền nặng nề trong đầu, quay sang nói
chuyện với em. Anh vẫn nhớ em đầy ắp
biển cả, nhu bao giờ. Nhớ em như một thiên
thần bản mệnh, phù hộ và an ủi trên mọi
lối đi lối về của đời sống
lại lùng sấy. Đă tưởng tôi mất em, nhưng
thực sự là mới bắt đầu có em, rạng
rỡ hơn bao giờ.
Cuối mùa thu năm đó tôi
trở về để tiễn những cơn mưa
muộn màng của Sài G̣n, để thấy thành phố
bụi đă có một chút thay đổi. Con đường
trước cửa nhà em có hai hàng me đă bị
đốn đi để người ta mở thành
một con đường rộng nườm nượp
xe cộ và tiếng động suốt ngày. Tôi trở
về để có một lần điên lên, tới
đập tay th́nh th́nh vào hai cánh cổng sắt nhà Chi
rồi lầm lũi bỏ đi. Hai cánh cổng cao đen
đủi đă khép lại như chôn kín căn nhà
nhiều cây cối trong đó, nhốt kỹ con chim nhỏ
dễ thương của tôi. Mỗi lần ngang qua nh́n
vào, hồn tôi lại thắt đau, nghẹn ứ.
Trở về căn pḥng đă ẩm mốc những bàn
ghế sách vở, để thấy bức từơng
trong pḥng ḿnh như rộng măi thêm, tôi bỗng cảm
thấy trong khi đi, khi ngồi, khi đứng, khi ăn,
khi nghỉ ngơi có lẫn một chút ǵ chán nản,
mệt mỏi. Chị Hà bảo, Huy như người
mất trí, chị chịu chả giúp được Huy ǵ
cả. Ngày nào Huy xếp đặt kỹ lắm về
việc học hành, cuối cùng lại để lỡ
mất. Huy có nhớ Huy đă nói với chị những ǵ
không? Tôi lầm ĺ trong mọi động tác quen thuộc,
trong mội câu chuyện hàng ngày. Trường có viết
thư cho tôi, cùng cả những ḍng thư của Liên và
Chúc trong một phong b́, tôi cũng chẳng nghĩ ǵ tới
việc việt lại cho họ. Căn nhà đóng kín
cổng trên con đường cây cối mới bị
đốn hết đi là nỗi thao thức lớn trong
quăng thời gian này. Tôi không thể nào biết nổi Chi có
c̣n ở trong căn nhà đó, hay ở một nơi nào khác
mà tôi chưa biết tới. Mất liên lạc với em,
tôi lao đao thấy rơ. Công việc định làm là sẽ
sơn phết lại vài thứ đồ đạc trong
pḥng và dọn dẹp bớt đi một ít đồ
cũ, rồi cũng chỉ mua được hộp
sơn và những cây cọ bỏ đó. Cho đến vào
tháng sau, khi tôi thấy mẹ Chi trên cùng một lối qua
đường trên phố với người đàn ông
(hẳn là ông Chương) tôi mới cảm thấy yên
ổn đôi chút. Đôi chút thôi, nghĩa là vẫn c̣n có thể
nh́n thấy bóng dáng em ở những nơi quen thuộc,
ở đâu đó trên khuônn mặt những người
thân thuộc của em.
Tôi đợi. Rồi trời
mùa hạ thăm thẳm, xanh biếc. Một bầy chim
trắng đă đưa Chi về trời, đưa Chi
vào cơi muôn đời. Ngày nào tôi đă tưởng
tượng tới, một buổi tối đến
thăm em với nhánh ngọc lan trên tay, với tâm hồn
cỏ dại héo úa. Em nằm xuôi tay lạnh ngắt trong
một căn pḥng đầy hoa, chiếc áo trắng em
mặc phủ kín gót tôi vẫn c̣n nhận ra cái chấm màu
xanh vương vào của một lần em ngồi bên xem
tôi vẽ. Tôi đă đặt nhánh hoa trắng trên tay em và
cúi xuống hôn lên trán vĩnh biệt. Nhưng đời
sống đâu có sẵn những h́nh ảnh thật
đẹp thật chiều chuộng của mộng
tưởng như vậy. Tôi mất Chi, chẳng c̣n
được nh́n em một lần vĩnh biệt.
Nhận được tấm thiệp nhỏ của
mẹ Chi, báo tin Chi chết, tôi đă lịm người
đi trong giây lát. Cũng là buổi sáng chủ nhật,
những tiếng chuông rung lên tới một âm lượng
cực độ. Bầu trời rẽ ra, hồn tôi
rẽ ra. Tôi đi như chạy tới nhà Chi. Mẹ Chi
đón tôi, mặt bà lạnh băng như tượng
sứ. Tôi không nhớ là đôi mắt ḿnh đă ngó bà
dữ dằn như thế nào trong giây phút kinh khủng
ấy. Em Chi đâu. Em chi của tôi đâu. Nhưng tôi
vẫn chết sững ngó bà, cho đến khi không c̣n
chịu đựng nổi cái im lặng kinh khủng
ấy nữa, bà ôm lấy mặt oà khóc nức nở.
Tất cả những cây
cối trong vườn nhà Chi h́nh như đều cúi
đầu chịu tang. Chịu tang cho một mùa yêu dấu
đă chết. Cây ngọc lan trên lối đi không c̣n
toả hương và chắc sẽ không bao giờ c̣n
tỏa hương nữa. Lúc tôi như người vô
hồn trở về chân dẫm nát bồncỏ
trước nhà một cách tàn bạo. Mẹ Chi nắm
chặt lấy cánh tay tôi:
- Xin lỗi em. Vô cùng xin lỗi
em.
Tôi lắc đầu nguầy
nguậy:
- Không, cháu không hề ân hận
hay tiếc nuối ǵ – Chúng tôi đầm đ́a
nước mắt nh́n nhau - Mọi sự h́nh như
đều đă sắp sẵn cả, cháu tin như vậy.
Những chủ nhật sau
đó, tiếng chuông chỉ c̣n là những âm trầm ngân
nga, đổ chậm từng tiếng rời ră. Tôi b́nh
tĩnh đến không ngờ. Nhớ Chi, miệng tôi
ngọt lịm. Nhớ Chi, đến thăm mẹ em.
Người đàn bà sầu muộn bây giờ mang một
màu áo đen tuyền, bà chỉ lên cái chuồng chim bồ
câu với nhiều màu hồng màu đỏ, cái ô cửa
tṛn vắng lặng, giọng đau đớn. Em xem, chúng
bỏ đi cả. Hạnh phúc là một con chim đến
thăm, rồi một ngày nào không hẹn trước nó bay
đi mất. Người đàn bà đă hẹn lỡ
hạnh phúc một lần và lại hẹn lỡ thêm
một lần nữa. Ngày xưa tôi cứ nghĩ, nếu
khó nhọc với hạnh phúc th́ sẽ giữ
được nó, đến bây giờ nghĩ lại, tôi
biết ḿnh đă lầm lớn. Cái ǵ là định
mệnh th́ vẫn có thực. Giọng bà có lẫn cay
lẫn đáng. Tôi không c̣n ở nổi căn nhà này
nữa. Có lẽ một ngày nào tôi phải nghĩ tới
chuyện bán nó đi. Bà hỏi lại tôi. Em tiếc ǵ
không, em óan trách ǵ không? Tôi trả lời bà: Cháu cảm
thấy thật yên ổn khi nghĩ rằng, như thế
là hơn. H́nh như không thể khác được. Mọi
sự đă có những sắp đạt. Người
đàn bà héo hắt đến tội nghiệp. Tôi mong
sẽ nghĩ được như em, sống
được bằng tâm tưởng như em. Có một
điều là cái chết thảm quá, đột ngột quá
mà không ai có thể ngờ được. Bà cắn
chặt môi, những đầu ngón tay quấn lấy nhau
kêu lên đau đớn: Trời ơi sao tôi không cùng đi
chuyến bay ấy. Cái ǵ là định mệnh th́ vẫn
có thực, một câu nói thường chỉ là tự
biết để an ủi, song không ai dám phủ nhận
nó. Một sự kiện rất thường: Ông
Chương được bổ nhiệm giữ một
chức vụ ở nước ngoài, được phép
mang gia đ́nh theo. Thật đơn giản và ngay cả
chuyện mẹ Chi không thể cùng đi một chuyến
v́ phải lao thu xếp mọi thứ, mọi liên lạc c̣n dang dở, đó cũng là
một sự kiện đơn giản. Nhưng chuyến
bay cất cánh 8 giờ tối hôm đó đă nổ tung trên
trời khi chưa ra khỏi không phận, sự kiện
trở nên bất thường quá đáng. Xác cả trăm
hành khác rải trên diện tích một cây số vuông
đồng bằng đều được t́m kiếm
và xác nhận đầy đủ. Duy nhất có xác của
một hành khách nhỏ, cô bé mười ba tuổi rưỡi
được ghi nhận là mất tích. Theo lời yêu
cầu đặc biệt của thân nhân, hăng máy bay đă
bỏ hai ngày công t́m kiếm nhưng cuối cùng đành vô
vọng. Mẹ Chi đau đớn khi kể lại
với tôi, nước mắt lúc nào cũng đầy. Và
bà luôn kêu trời: Trời ơi. Trời ơi, sao lại
có thể thế được. Tôi nói với bà, một
câu nói trong mộng tưởng của tôi: Anh Chi là chim mà, em
ấy phải về trời chứ.
Tôi tin thế. Con chim trời
đă trở về với trời là quê hương
của em. Thiên đường em đă đến,
để lại một lời hẹn cho tôi. Miệt mài
đă bảy năm, tôi vẫn c̣n lang thang trên những con
đường ngang dọc của đời sống ḿnh.
Tôi có quen thêm vài người con gái khác, đôi khi cứ
nghĩ đó là một t́nh yêu rực rỡ, bởi lúc nào
th́ tôi cũng sống thật với ḿnh. Song chỉ là
những giấc mơ không. Những đau thương
những xót xa có thật, c̣n một thiên đường
hẹn th́ vẫn mù lối. Tôi hiểu, bắt đầu
biết t́m kiếm là bắt đầu biết cô
đơn, nhưng sao tôi vẫn không dứt bỏ
được một đời sống đầy
ắp mộng tưởng. Anh Chi lúc nào cũng là cái bóng
lớn đi theo. H́nh ảnh nhạt nḥa của đôi
mắt em chợt có những lúc sáng rực, nh́n tôi chăm
chăm. Và mảnh thủy tinh mà tôi c̣n giữ, mẩu
giấy nhỏ với một lời lhẹn cho
đến bây giờ vẫn y nguyên vậy, sống
đầy với hơi thở tôi.
Cuối năm ấy tôi đă
trở lại thăm Đà Lạt, thăm lại nơi
chốn đă ghi dấu một thời mộng
tưởng đậm nét nhất của đời ḿnh.
Đà Lạt, cũng vào đúng những ngày lạnh của mùa
đông năm nào tôi đă t́m tới. Tôi đốt ḷ
sưởi giùm cô Ngàn, phát quan giùm cô một khu rộng
trước cổng nhà mà cỏ cây đă mọc lại um
tùm. Tôi đi lại trên những con đường ngày nào
tôi và Chi hay đi, thăm lại nội trú Domaine de Marie và
những con dốc những gốc thông già nua. Không có ǵ
khiến tôi xúc động quá đáng, ngoài nỗi nhớ
Chi và khi nghe tin soeur Catherine, người nữ tu mắt to
đă bỏ đời sống tu tŕ mà trở về
đời sống b́nh thường, ngay cuối mùa thu năm
ấy. Một tâm hồn có thể lại phiêu lưu trong
đời sống mộng tưởng rồi đây, tôi
nghĩ thế và không khỏi có những e ngại giùm cho
một nữ tu đầy lăng mạn tính. Có thể nào
chính v́ chuyện tôi và Chi đă khiến người nữ
tu ở tuổi con gái thấy có một... thiên đường
khác quyến rũ hơn? Điều này cũng đă làm tôi
băn khoăn trong một khoản thời gian sau đó.
Tôi trở lại Đà Lạt cũng
để báo tin cho những con đường, những
cây cối, những hoa những cỏ, mặt nước
bờ hồ lạnh lẽo và những người thân
thiết là Chi sẽ không bao giờ c̣n thăm lại
họ nữa. Liên và Chúc sửng sốt bỏ dở
bữa cơm. Ở nhà Trường hôm ấy cũng có
mặt cả ông chú Thuyên, người đàn ông để
râu mép và có đôi mắt đă ám ảnh tôi một cách khó
hiểu dạo này. Chúc t́m tấm ảnh của Chi mà nàng
đă chụp vào dịp chúng tôi tới trại của chú
Thuyên chơi, đem chuyền cho cả nhà coi. Một
tấm h́nh duy nhất được chụp rơ ràng trong
nửa cuộn phim c̣n lại mà nàng đă phá máy của ông
anh một cách vô tội vạ. Chú Thuyên cầm tấm
ảnh lâu nhất, ông gật gù: Đây là một nhân vật có
khuôn mặt và đôi mắt tôi đi t́m.
Ông bắt Chúc t́m lại cho
bằng được phim của tấm ảnh đó và
tỏ ư muốn phóng lớn. Tôi bằng ḷng ngay và theo
đến pḥng tối của ông mới thiết lập,
theo lời ông nói, đây là một máy phóng đại có
thể phóng lớn hàng trăm lần tấm phim. Tôi
chờ ông suốt hai buổi mới chỉ
được xem một tấm h́nh thử lớn
bằng cuốn vở mở đôi. Phim nhỏ quá với
lại chụp không được rơ nên phóng lớn hơn
sẽ mờ, mất hết nét. Tôi đề nghị
lẫn thách thức ông: chắc chắn chú có thể
vượt qua tất cả những kỹ thuật thông
thường được. Chú thử nghĩ tới
một tấm h́nh to bằng cái bàn xem sao. Thường ham
mê ảnh và hắn cũng phụ họa với tôi. Ông chú
nhiều đam mê nghệ thuật, liên tiếp mấy ngày
cặm cụi trong pḥng tối, đă hoàn thành một tác
phẩm phi thường: tấm ảnh vĩ đại
một bề một thước hai mươi phân và
một bề một bề một thước tám
mươi lăm phân. V́ phóng quá lớn nên tấm ảnh
đă mờ xuống thành một màu tro xám, các nét đă
nứt rạn thành những chấm tṛn và ô vuông. Nhưng
cũng chính v́ thế mà tôi thấy tấm ảnh trở
thành một bức tranh tuyệt vời.
Tấm ảnh ấy tôi
được tặng lại. Trường, Chúc và Liên
cũng đều muốn vậy. Tôi đă cảm
động ứa nước mắt lúc cám ơn chú Thuyên.
Tôi cuốn tṛn tấm ảnh đem về và bồi lên
một mặt gỗ dày. Có một chỗ độc
nhất mà tôi nghĩ tới để đặt tấm
h́nh này, đó là bức tường rộng nhất trong
pḥng tôi, đối diện với cửa pḥng. Khi vừa
từ cầu thang bước lên, h́nh ảnh Chi hiện ra:
Mái tóc và khăn quàng bay trên bờ vai, đôi mắt em
mở lớn nh́n tôi dễ thương, đằng sau là
đám cành cây mùa xuân không lá, chỉ có những chấm
nụ.
Đinh Tiến Luyện
Saigon, tháng 7-1973