Áng
mây trôi - Giáng Tiên
Mấy hôm nay lớp 10A1 của
chúng tôi thiếu giáo sư dạy môn toán. Thầy An lớn
tuổi, dạy toán từ thế hệ của mẹ,
đột nhiên ngã bệnh nặng, hiện đang nằm
viện và chắc còn lâu lắm thầy mới trở
lại giảng đường. Thầy An xem học sinh
như con cháu, nên nhiều khi thầy cũng la rầy
tận tình. Chúng tôi sợ thầy hơn tất cả các
giáo sư khác. Học sinh môn Toán của thầy, từ
quyển bài tập cho đến bài học, đều phải
thật sạch sẽ, kẻ ngay ngắn.
Tôi trước đây cũng đã từng bị
một con zero to tổ tướng chỉ vì những
gạch kẻ không ngay ngắn trong những phép tính.
Thầy thường tuyên bố:
Cùng lỗi đó, lần thứ nhất một
số không ( 0 )
- Lần thứ hai cho đi xe đạp ( 00 )
- Lần thứ ba cho đi xe xích lô ( 000 )
- Lần thứ tư cho đi xe hơi ( 0000 )
Chỉ nghe chừng đó thôi chúng tôi đều
khiếp đảm.Tin thầy An không dạy toán lớp
chúng tôi nữa vì vấn đề sức khỏe, làm chúng
tôi mừng hết lớn. Nhưng chúng tôi hỏi nhau không
biết người thay thế cho thầy An sẽ là
thầy hay cô, và có khó như thầy cũ không?
Hôm nay có thầy giáo mới. Chúng tôi hồi hộp
chờ đợi. Thầy giáo đi vào, dáng cao gầy,
quần màu xám, áo trắng thắt cà vạt, đầu
chải gọn. Đi trước thầy là cô Hiệu Trưởng.
Cô cho chúng tôi biết, đây là thầy giáo mới chuyển
về trường chúng ta và từ nay thầy sẽ thay
thế cho thầy giáo cũ, phụ trách lớp toán của
các em.
Chúng tôi nhìn nhaụ Thuỷ khều tôi che miệng nói
nhỏ "răng mà thầy trẻ rứa!" Thật
vậy, trông thầy như một học sinh lớp 12
hơn là một thầy giáo. Tôi mỉm cười không dám
trả lời, vì cô Hiệu trưởng đang
đứng ngay trước mặt tôi. Khi cô hiệu
trưởng bước ra, "ông thầy mới chúng
tôi" tự giới thiệu
-Chào các chị!
Chúng tôi kín đáo nhìn nhau!... lớp học bỗng
rộn lên những tiếng thì thào của mấy cô nữ sinh
nghịch ngợm "lại kêu tụi mình bằng chị
nữa".
Thầy tiếp tục, tôi tên là Đạm, sinh viên đại
học khoa học năm thứ ba tại Sài Gòn. Thầy
ngập ngừng nhìn chúng tôi, mắt chớp chớp,
mặt đỏ au, hai tay vụng về, ngượng
nghịu hết cho vào túi quần rồi lại luống
cuống lấy ra. Một hồi lâu, có vẻ như
thầy đã "lấy lại được tinh
thần" trước những đôi mắt xoe tròn, tinh
nghịch, đang chăm chú quan sát "vị giáo sư
măng sữa", thầy hắng giọng và tiếp
tục phần giới thiệu về mình. Tôi rất hân
hạnh được vào đây dạy tại ngôi
trường mà tôi có nghe tiếng từ khi còn ở trong Sài
Gòn.
- Thưa thầy, thầy có biết trường
Đồng Khánh?
- Đúng rồi, vì trường Đồng Khánh là
một trường nổi tiếng của xứ Huế
mà.
Giờ học bắt đầụ Thầy
giảng, vẽ hình, chứng minh những định lý,
định đề của toán học. Thật trái
ngược với hình ảnh ngượng nghịu, lóng
ngóng thật tội nghiệp lúc nãy, thầy bỗng thay
đổi thật nhanh thành một người ăn nói
thật lưu loát, thật tự tin, và cũng không kém
phần nghiêm nghị khi thầy bắt đầu
giảng giải cho chúng tôi về những con số hóc búa.
Chúng tôi ban đầu còn nháy mắt với nhau, thầm thì
bàn tán, bình phẩm về thầy, và thích thú dụi vào vai
nhau cười khúc khích. Nhưng sau đó, trước
phương cách giảng dạy dễ hiểu và tận
tâm của thầy, chúng tôi đã bị thầy lôi cuốn
lúc nào không hay vào một tiết học toán rất hào
hứng và say mê nhất từ trước đến
giờ.
Buổi học đầu tiên của thầy vừa
chấm dứt, chúng tôi giành nhau hỏi:
- Thưa thầy ở Sài Gòn thầy học
trường Trung học nào?
- Tôi học trường Lê Qúy Đôn.
- Còn trường nữ tên chi, thưa thầy?
- Ê... đừng hỏi dai! Huyền thúc vào lưng
Yến...
Thầy không trả lời câu hỏi vừa rồi
của con Yến, mà nhìn chúng tôi cười nhẹ rồi
đi ra.
Tôi quên thưa một điều là trên khuôn mặt trẻ
trung của thầy, có một điểm nổi bật
nhất. Đó là đôi mắt. Chúng tôi nghĩ
Thượng Đế đã nhầm lẫn với
"tác phẩm điêu khắc" của Ngài, khi đã
tạc lên gương mặt của thầy một đôi
mắt, đúng ra, phải để giành cho một giai
nhân. Đôi mắt thầy to đen, mơ màng, với hai
hàng mi dài cong vút. Đôi mắt thầy là cả một
huyền thoại trong chúng tôi!
Sau giờ toán thường là giờ ra chơi, do
đó chúng tôi hay vây quanh nói chuyện với nhau. Chuyện
bài vở, chuyện bạn bè, chuyện thầy toán.
- Bây biết không, hôm qua con Thúy Ái đi sau lưng
thầy, hắn "bắt qủa tang" thầy đang
làm rớt rèm mi giả... rồi hắn thấy thầy cúi
xuống lượm lên phủi bụi, gắn lại lên
mắt đó.
- Cái con vô duyên lạ.
Hắn làm như đôi mắt của thầy là mắt
"nhân tạo" không bằng.
- Ê... tụi mày có
biết làm răng mà đôi mắt của thầy lúc nào
cũng buồn tênh và ngơ ngác như mắt con nai vàng
"đạp trên lá vàng khô" không?
- Vì thầy nhớ
người yêu ở Sài Gòn đó.
- Con này nói ba xàm,
thầy còn qúa trẻ, chưa có người yêu đâu!
- Thầy nhớ
"má" thầy đó, tìm cho thầy bình sữa. Chúng tôi
thích thú nhìn nhau cười ngả nghiêng.
Một hôm, cũng
giờ ra chơi, chúng tôi hỏi thầy:
Thầy ở Huế
luôn để dạy Đồng Khánh, phải không thầy.
Thầy không trả
lời chúng tôi, mà nhìn xa xăm, rồi thầy lại nhìn
chúng tôi mỉm nụ cười thật hiền hoà.
- Thầy ở luôn
Huế có phải không thầy? Tri Niên nhắc lại:
- Tôi cũng không
chắc chắn ở đây dạy luôn hay không...
- Tại sao vậy t... h... ầ... y?? Chúng tôi cùng lo
lắng hỏi dồn.
Các chị lo học đi, hỏi làm gì
"vậy"? Thầy tiếp... đời người
như "áng mây trôi... " làm sao mà biết trước
được!
Sương Mai ghé vào tai tôi nói nhỏ:
Giáng Tiên, mi nghe thầy nói văn chương hay không?
À... à, đời người như áng mây trôị Ghi
xuống đi mi, để nhớ lần sau có làm văn
thì chêm vào, thế nào cũng được nhiều điểm.
Từ đó, chúng tôi đặt cho thầy cái
biệt hiệu: "Áng mây trôi"
Rồi thời gian qua đi, thầy dạy chúng tôi
đã gần 5 tháng, những phương trình hoá học,
đại số cũng ê đềm, đều
đặn trôi nhanh. Có một điều kỳ diệu là
trong lớp học chúng tôi, đa số đều là
những học sinh không xuất sắc mấy về môn
toán. Chúng tôi học toán là vì bổn phận, vì để
được lên lớp, để khỏi bị
phạt, bị la hơn là thích thú. Nhưng từ ngày
thầy toán mới về thay thế cho thầy An, chúng tôi
không ai bảo ai, đều cố gắng học bài, làm
bài tập, rất đều đặn và đầy
đủ.
Trong lớp tôi có nhỏ Hướng Dương, nhà
ở tận thành Nội, nổi tiếng lười
nhất lớp về môn toán. Hắn chê môn toán khô khan, không hứng
thú, và khó nuốt nên có lần hắn tuyên bố một
câu... xanh rờn.
"Mình học toán là chỉ để cầm
chừng", miễn rằng lấy được
kiến thức căn bản đủ qua được
mấy kỳ thi chính yếu hàng năm để lên lớp
là được.
Vậy mà thầy toán của chúng tôi đã nhóm lên được
trong Hướng Dương một ngọn lửa say mê
với môn học hắc búa này. Mạnh đến nỗi trong
một ngày gió bão, hắn đã cố gắng, lặn
lội, đạp xe trong mưa qua tận nhà tôi ở
Vĩ Dạ, để tìm cách giải một bài
đại số.
Chúng tôi thường đùa với nhau rán học
để đôi mắt đẹp khỏi buồn. Hay,
nếu thầy mà dạy tụi mình mãi, chắc chúng mình
sẽ trở thành những nhà Toán Học nổi tiếng
thế giới.
Từ ngày chúng tôi đặt cho thầy biệt
hiệu "áng mây Trôi", chúng tôi không gọi thầy toán
là thầy Đạm nữa mà gọi là áng mây trôi. Có hôm
thầy đi trễ vì đoạn đường từ
nhà thầy đến trường bị ngập nước.
Trong khi chờ đợi, chúng tôi nói chuyện ồn ào.
Bỗng một đứa ngồi đầu bàn la lên:
Ê! Các bạn, có im đi không "áng mây trôi" đã
đến!
Nhưng rồi "áng mây trôi" đột ngột
bỏ lớp, bỏ trò, không một lời từ giã. Đúng
như câu trong một bài hát:
"Thầy đã đến như một huyền thoại
Thầy đã đi không một lời... "
Cô hiệu trưởng giải thích, là thầy
phải vào Sài Gòn gấp vì chuyện gia đình... Nhưng
chúng tôi và mọi người không tin. Người ta
đồn thầy đã vượt biên! Bọn học trò
chúng tôi thì thầm bảo nhau, cầu xin cho thầy gặp
may mắn, đến được bến bờ bình yên!
Giờ Toán sau đó, cô hiệu trưởng xếp
đặt cho ông thầy Toán cũ trở về dạy
lạị Chúng tôi thở dài nhè nhẹ nhìn nhau. Chừ môn
toán sao mà khô khan, chán ngán.
Rồi ngày qua ngày, chúng tôi đứa nào cũng lo
học bài, vì kỳ thi hàng năm cũng sắp
đến. "áng mây trôi" cũng trôi vào dĩ vãng không
còn ai nhắc đến nữa.
Bỗng một hôm, Sương Mai, con bạn ngồi
gần tôi, đứa trầm lặng, ngoan nhất lớp
rủ tối thứ Báy này đến nhà nó ôn bài. Tôi nhận
lời liền, bởi vì, nhà Mai cùng ở Vĩ Dạ,
gần nhà tôi. Hơn nữa, sau vườn nhà nó có một
cây trứng cá rợp bóng mát. Đến mùa, trái chín
đỏ, ngọt lịm. Gần bên là cái bến xây
bằng bực đá, đi xuống sông Hương. Chúng tôi
thường đến đó, nghịch nước, và nhìn
những con đò xuôi ngược.
Chiều ấy, sau khi ôn bài xong, Sương Mai ngồi
sát bên tôi. Nó nhìn tôi với một cặp mắt khác lạ,
rồi nói:
Giáng Tiên ơi! Sương Mai muốn nói với Giáng Tiên
một chuyện này..., rất bí mật... nhưng...
Rồi Mai đổi giọng nghiêm nghị:
Mi phải hứa
không nói với ai, nghe mỉ
Tôi nhìn Sương Mai
rồi hứa:
Ừ, Giáng Tiên
hứa không nói với ai mô, Sương Mai yên chí.
Nhưng Sương
Mai ngập ngừng rồi bảo:
Mi phải thề
đi, bởi vì, con Tri Niên mà biết là cả lớp
biết hết đó.
Thái độ của
Sương Mai càng gợi tính tò mò của tôi. Tôi chấp
nhận và lôi hết những con vật nuôi trong nhà ra
thề:
- Nếu G.Tiên có nói
cho đứa mô nghe, thì G.Tiên... G.Tiên... sẽ là con Mi Nô
mặt phệ, hay con Mi Mi tam thể, hay sẽ là con két xanh
sau vườn hay chào "Tiên ơi" mỗi buổi sáng
v.v... Được chưa mỉ Nhưng Sương Mai
độc ác bắt tôi thề:
- Nếu mi không
giữ lời hứa, nói cho đứa mô nghe thì sẽ
ở lại lớp! Tôi giẫy nẩy người,
lắc đầu, xoa tay liên hồi không chịụ
Như rứa thì nguy hiểm lắm. Sẽ bị ba me la,
còn bị xấu hổ nữa.
Tôi mặc cả:
- Hay mi cho tau thề
câu khác được không? Vì câu trên nghe khủng khiếp
qúa... Sương Mai bằng lòng và nhìn tôi chờ
đợị Tôi hơi do dự rồi rầu rầu
thề:
- Ừ, nếu G.Tiên
nói cho đứa mô nghe thì G.Tiên... chết. Sương Mai
quay phắt nhìn tôị Sợ nó không tin, tôi thề tiếp:
- Chết thật!
Sương Mai
gật đầu bằng lòng, rồi nó nhìn quanh xem có ai
đứng gần không. Trước khi nói, Sương Mai
còn nhìn lên cây trứng cá, ý chừng nó sợ có đứa
bạn nào núp trên cây nghe trộm. Sau khi kiểm soát bốn
bề, Sương Mai yên chí, kê sát bên tai tôi run run nói nhỏ:
Giáng Tiên ơi! Mi
biết không, Sương Mai có mối tình đầu...
Tôi ngồi xích ra,
trố mắt ngạc nhiên nhìn thẳng vào mắt Mai. Sương
Mai là bạn thân của tôi, nhưng sao đến bây
giờ hắn mới tâm tình? Vậy người đó là
ai? Tôi nắm vai nó lay nhẹ.
Ai rứa Maỉ Có
phải anh mô bên Quốc Học không?
Sương Mai
lắc đầu, mặt buồn xa xôi vời vợi...
- Người đó
chừ đã đi thật xa, xa thật xạ
- Đi đâu? Làm gì?
Tôi hỏi dồn.
- Xa lắm...
Sương Mai không biết!
- Đi với gia
đình luôn hỉ?
Sương Mai
thấy tôi đi xa đối tượng mà nó muốn nói.
Nó nói thật nhỏ, nhưng tôi cũng nghe được.
Người đó là
"áng mây trôi".
Tưởng nghe không
rõ, tôi lập lại:
Áng mây trôi
Sương Mai nhè
nhẹ gật đầu. Tôi làm ra vẻ trang nghiêm:
- Răng Sương
Mai gan rứa, ba me Sương Mai mà biết thì chết,
Sương Mai có biết không? Ngoài ra, còn thầy cô, bạn
bè nữạ Tôi rùng mình, nhưng sau những câu nói ra
vẻ "giảng luân lý đó, tôi đổi giọng,
nhẹ nhàng, dỗ dành, vuốt ve Sương Mai:
- Sương Mai có
thư và hình ảnh của "áng mây trôi" không, cho G.Tiên
xem với đỉ Sương Mai vẫn ngồi yên. Tôi
làm mặt giận:
- S.Mai không tin G.Tiên
hả? G.Tiên đã thề sẽ chết rồi mè...
chết thiệt mà...
Sương Mai quay
nhìn tôi, rồi thở dài nói nhỏ:
- G.Tiên ơi, S.Mai
không có thơ, hay hình ảnh gì hết. Bởi vì... áng mây
trôi đâu có biết S.Mai có cảm tình và nhớ đâu.
- Rứa là thầy
không biết chi hết à?
- Không biết chi
hết! Đó chỉ một mình S.Mai nhớ... nhớ...
thôi mà.
Tôi trầm ngâm suy
nghĩ, rồi nói rất nhỏ trong hơi thở
ngập ngừng:
Nếu chỉ có
một mình S.Mai nhớ... nhớ... thôi, trong khi thầy không
biết mà gọi là "mối tình đầu" thì
lớp mình có nhiều mối tình đầu lắm đó!
Nghe tôi nói vậy,
bỗng nhiên S.Mai ngồi xích ra xa tôi. Nó nhìn thẳng vào
mắt tôi rồi hỏi:
Thế G.Tiên cũng
nhớ như vậy...?
Sương Mai bỏ
lững câu hỏi, nhưng tôi hiểu và đã lính quýnh,
đính chính lia lịa:
Không, không... thầy
đi ai cũng nhớ, nhưng không nhớ như
"kiểu đó" mô. Tôi làm ra vẻ người
lớn, nói như một nhà "Tâm lý học":
Giáng Tiên nghĩ,
thầy dạy chúng mình, thầy tử tế, thầy không
la, lại cho chúng mình nhiều điểm,... nên chúng mình có
cảm tình chứ không phải kỳ lạ... Tôi bỏ
lững vì tìm hết chữ để nói.
Dù nói gì, Sương
Mai cũng lặng thinh, tôi mở sách ra để học...
nhưng rồi gập lạị Tôi từ giã Sương
Mai ra về, nó không tiễn tôi mà ngồi yên như
tượng đá.
Hôm sau, Sương Mai
gặp tôi bên sân trường, nó cười nhẹ và nói
nhỏ:
Giáng Tiên nói đúng!
Đó chỉ là cảm tình thầy trò... thôi. Mình cố quên
và không nhớ đến nữa. Chúng tôi nhìn nhau,
Sương Mai cười gượng rồi cùng đi vào
lớp.
Hè đó, tôi
được giấy xuất ngoại... đi đoàn
tụ vớ gia đình. Hồ sơ nộp hơn một
năm nay bây giờ mới có kết qủa. Tôi thật
sự sẽ ra đi.
Trong những ngày còn
lại ở xứ Huế, tôi hay vào trường đi
thơ thẩn trên sân cỏ, mơ màng nhìn những cánh
Phượng rơi. Tôi nhặt vài cánh còn đỏ
tươi đem về ép vào sách để mang theo làm
kỷ niệm. Bây giờ thỉnh thoảng tôi vẫn mang
nó ra nhìn ngắm để sống lại một thoáng
với khung trời kỷ niệm xưạ Những cánh
phượng vẫn còn nguyên vẹn hình dáng nhưng màu
sắc thì đã phai úa cùng năm tháng. Ôi! Bao giờ gặp
lại bạn, trường, nơi gắn liền bao
kỷ niệm. Tôi đến ôm từng gốc
Phượng thì thầm giã từ.
Phượng ơi!
Mấy năm qua, mi là bóng mát, là tuổi thơ, là mơ
mộng của ta. Chừ sắp xa rồi, biết khi mô
gặp lại!
Ngày rời Huế,
tôi sắp sửa lên xe ra phi trường, bỗng nhiên
trời đổ mưa. Tôi thấy Hướng
Dương, Tri Niên, Kiều Mi, Hồng Nhạn, đi xe
đạp tới tiễn tôi. Năm chúng tôi là những
đứa chơi thân với nhau từ khi mới vào D.K cho
đến lớp 10. Nói theo phim bộ của Tàu, thì
bọn chúng tôi "có phúc cùng hưởng, có hoạ cùng
chia". Bây chừ một đứa theo gia đình bỏ
cuộc chơi hỏi sao không luyến nhớ. Tôi ôm
từng đứa nghẹn ngào từ giã, nước
mắt chúng tôi hoà với nước mưa. Tôi thầm
nhớ lại một câu trong sách giáo khoa khi còn ở
tiểu học... "Ôi! Chia ly sao mà buồn vậy...
".
Khi xe sắp sửa
chuyển bánh, bỗng Sương Mai nói theo với tôi:
Giáng Tiên ơi! Qua bên
đó nhớ tìm cho ra "áng mây trôi" nghe!
Tôi khựng mất
mấy giây, khi vừa chợt nhớ, thì cả bọn nó
nhao nhao nói theo:
Ừ, nhớ tìm cho
ra "áng mây trôi" và nói học sinh lớp 10A1 gởi
lời thăm thầy.
Tôi gật đầu
đưa tay vẫy vẫy, nhìn những người
bạn thân thương xa dần, xa dần.
